Nợ công là gì? Bản chất của nợ công

Nợ công là gì? Bản chất của nợ công

Hiện nay trong nền kinh tế đang phát triển quá nhanh dẫn đến tình trạng nợ công cũng vượt quá cao so với định mức an toàn và vô tình trở thành tiêu điểm nóng hiện nay. Nó có thể đe dọa đến sự phục hồi kinh tế trên tất cả các nước trên thế giới, điều đó một lần nữa có thể khiến nền kinh thế suy thoái. Vậy nợ công gì gì? Bản chất của công nợ như thế nào?

1. Nợ công là gì?

Nợ công có thể được hiểu đơn giản là nợ quốc gia, nợ chính phủ. Nó là tổng giá trị của những khoản tiền được chính sách của chính phủ đi vay để tài trợ cho mọi khoản thâm hụt trong ngân sách. Hay nói cách khác sự thâm hụt về ngân sách tổng hợp lũy kế cũng chính được hiểu là nợ công.

Để dễ hình dung hơn về những khoản nợ công người ta sẽ tính bằng phần trăm của khoản nợ này so với GDP – Sản phẩm quốc nội.

2. Các loại nợ công

a) Nợ trong nước

Là hình thức chính phủ đi vay với tổ chức/ cá nhân ở trong nước

b) Nợ nước ngoài

Là hình thức chính phủ đi vay từ nguồn ở ngoài nước.

Cả 2 hình thức đi vay này đề được thực hiện qua trái phiếu – đây là hình thức an toàn vì chính phủ có thể tự in thêm tiền hoặc tự tăng thêm thuế cho việc trả cả gốc lẫn lãi. Nói cách dễ hiểu hơn, sử dụng trái phiếu sẽ giúp cho chính phủ có thể vay tiền trực tiếp dễ dàng từ tổ chức tài chính, quỹ tài chính, ngân hàng thương mại…

3. Một số kiểu vay nợ của chính phủ

Trước khi đến với những hình thức vay nợ, bạn cần phải hiểu một số mốc nợ cơ bản. Hiện nay có 3 hình thức vay nợ: Nợ ngắn hạn – thời gian từ 1 năm trở xuống, nợ dài hạn – từ 10 năm đổ lại, nhưng phải trên ít nhất 1 năm, nợ dài hạn – nợ trên 10 năm.

a) Phát hành trái phiếu

Như đã nói ở trên, chính phủ lựa chọn hình thức vay bằng cách sử dụng trái phiếu để giảm bớt rủi ro. Đồng thời trái phiếu được phát hành bằng nội tệ nên chính phủ toàn quyền quản lý, có thể tăng giảm tùy thích. Trái phiếu ngoại tệ ít phát hành và sử dụng hơn vì rủi ro cao, ngoài ra thanh toán ngoại tệ cũng là vấn đề khó khăn.

b) Vay trực tiếp

Là hình thức chính phủ sẽ trực tiếp vay tiền từ một tổ chức, ngân hàng nào đó tin cậy. Không phải nước nào cũng áp dụng vay trực tiếp, chỉ ở những nước có độ tín dụng tin cậy thấp áp dụng vì đơn giản khả năng vay nợ bằng trái phiếu của họ cũng không cao.

4. Vấn đề phải đối mặt khi tính toán nợ công

a) Lạm phát

Đây phải nói là vấn đề đầu tiên phải nhắc đến, đặc biệt khi nước ta cũng đang phải đối mặt mỗi ngày với tình trạng này. Những chỉ tiêu trong việc ngân sách bị thâm hụt không được điều chỉnh lại vì thực tế trong những thanh toán chi tiêu của chính phủ được tính theo lãi suất danh nghĩa chứ không được tính theo lãi suất thực.

Trong đó, lãi suất danh nghĩa = Lãi suất thực + tỷ lệ lạm phát => nợ chính phủ càng lớn thì lạm phát càng cao.

b) Tài sản đầu tư

Những chuyên gia kinh tế cho rằng việc tính toán nợ công cũng phải phải thực hiện như khi tính toán, xử lý tài sản cá nhân. Nghĩa là với nợ chính phủ bạn cũng cần phải trừ vào tổng giá trị tài sản đó. Tuy nhiên cách này gặp phải rất nhiều khó khăn vì tổng giá trị tài sản của chính phủ sẽ được tính toàn như thế nào cho hợp lý? vấn đề này chưa hề có đáp án, khi mà đường quốc lộ, những chỉ tiêu trong giáo dục, kho vũ khí…

c) Những khoản nợ tiềm ẩn

Một vấn đề nữa đang gặp phải trong mọi nền kinh tế, đó là khi tính toán nợ công (nợ chính phủ) vô tình người ta đã bỏ qua những khoản nợ đang tiềm ẩn. Ví dụ như tiền bảo hiểm xã hội, tiền hưu trí

5. Tác động của nợ công hiện nay

Nếu nợ công bị vượt quá giới hạn cho phép ở định mức an toàn thì nền kinh tế sẽ bị “tổn thương”, chịu nhiều sức ép từ bên ngoài và từ bên trong.

Nợ công hiện đang tồn đọng ở tất cả các nước trên thế giới, tuy nhiên ở những nước đang phát triển vấn đề gặp phải đang nghiêm trọng hơn. Nhất là những những nước khu vực sử dụng đồng ơ-rô họ có nguy cơ bị rơi vào tình trạng vỡ nợ. Trong đó Hy Lạp là một nước ví dụ điển hình.

Những nước đang đối đầu với tình trạng nợ công quá lớn đã đưa ra giải pháp thắt chặt trong mọi vấn đề, mọi chi phí chi tiêu nhằm hạn chế sự thâm hụt ngân sách. Nếu những chính sách này thực hiện đúng thì họ có cơ hội nhận viện trợ từ nguồn tín dụng quốc tế. Thế nhưng vấn đề thắt chặt chi tiêu tại thời điểm này lại gây ra nhiều bất đồng ý kiến, nhiều căng thẳng xảy ra làm hoang mang dư luận, chính trị, xã hội nhất là với những người nghèo hơn họ bị tác động quá nhiều từ việc cắt giảm những phúc lợi từ chính phủ. Tương tự vấn đề này với ví dụ từ nước Hy Lạp, để có nhận được cứu trợ quốc tế trước bờ vực vỡ nợ, Hy Lạp đã phải đưa ra quyết định tăng thêm nhiều loại thuế lên người dân đồng thời cũng mạnh tay cắt giảm chi tiêu. Để phản đối chính sách tác động quá nhiều đến những người nghèo, người dân đã đồng loạt đứng lên biểu tình, làm ảnh hưởng nghiêm trọng vào nền chính trị quốc gia.

Việc kích thích nền kinh tế phát triển sẽ làm công nợ tăng lên. Hiện nay nền kinh tế chung đang trong giai đoạn phục hồi nếu công nợ vẫn tiếp tục tăng thì việc cắt giảm chi tiêu, cắt giảm đầu tư sẽ lại một lần nữa kìm hãm quá trình hồi phục kinh tế.

Vấn đề công nợ liên tục tăng ngày càng làm cho người dân mất dần niềm tin vào trong giới đầu tư trong nước/ khu vực. Điều đó đã vô hình tạo điều kiện cho các thế lực đầu cơ quốc tế tận dụng để tấn công.

Như vậy hiểu được nợ công là gì, bản chất của nợ công cũng là điều rất quan trọng trong góp phần vào giải quyết những vấn đề kinh tế tại thời điểm cực kỳ nhạy cảm như ngày nay.

Preschool Nation

Nợ công là gì? Bản chất của nợ công
5 (100%) 1 vote

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *