Văn hóa là gì? Tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tày

Văn hóa là gì? Tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tày

Mỗi dân tộc trong một quốc gia có những nét văn hóa riêng, cùng hòa trung lại tạo thành những nét văn hóa đặc trưng cho một quốc gia. Những nét văn hóa đó được tạo dựng từ bao đời, có ảnh hưởng nhất định tới đời sống, sinh hoạt và luôn được gìn giữ từ đời này qua đời khác. Nắm và hiểu rõ về những nét văn hóa, gìn giữ nhưng đã khi nào bạn hiểu bản chất của văn hóa là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về văn hóa và những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tày.

1) Văn hóa là gì?

Khái niệm nói về văn hóa có rất nhiều, nhưng bạn có thể hiểu tổng quát về văn hóa là: Văn hóa bao gồm toàn bộ những giá trị vật chất cũng như tinh thần mà con người sáng tạo ra trong lịch sử, được con người gìn giữ và tôn trọng từ đời này qua đời khác trong cuộc sống. Văn hóa có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống, hoạt động giao tiếp, tín ngưỡng của con người.

2. Nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tày

Từ khái niệm về văn hóa, chúng ta có thể có được những cái nhìn rõ nét hơn về văn hóa. Nhưng để hiểu rõ hơn về khái niệm đó, thì hãy cùng chúng tôi nói về những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tày. Một dân tộc có dân số đứng thứ 2 trong cả nước, sống và tập trung chủ yếu ở các tỉnh vùng núi phía Bắc như Hà Giang, Cao Bằng, Tuyên Quang, Bắc Kan… với địa hình sinh sống dân tộc Tày mang trong mình nhiều nét văn riêng trong cưới hỏi, ma chay… thể hiện vẻ đẹp của dân tộc cũng như văn hóa Việt Nam.

a) Phong tục cưới hỏi của người Tày

Trong phong tục cưới hỏi của người Tày, cũng giống như người Kinh trải qua các bước như: dạm ngõ, ăn hỏi và lễ cưới. Nhưng trong phong tục cưới hỏi của người Tày việc chuẩn bị lễ vật trong các bước có nhiều sự khác biết.

Đối với người Tày, trong tất cả các lễ vật của đám cưới đều phải xuất hiện gà thiến trống, số gà thiến trống được chuẩn bị cho nhà gái đều phải chuẩn bị theo số chẵn là: 2, 4, 6, 8. Tùy điều kiện từng nhà.

Nếu như đối với người Kinh, trong lễ ăn hỏi có bước bê tráp và trao tráp do những thanh niên trẻ, chưa lập gia đình bê. Thì với người Tày, khi trao lễ trong lễ ăn hỏi những lễ vật quan trọng dâng lên tổ tiên sẽ được một người thanh niên trẻ chưa lập gia đình gánh lên nhà trai cho gia đình nhà gái.

Trong đám cưới, khi cô dâu được đón về đến nhà sẽ được người mẹ chú rể dắt tay luôn vào phòng tân hôn của cô dâu chú rể, cô dâu sẽ ngồi trong đó cho đến khi bên ngoài hai bên họ hàng gia đình nói chuyện thực hiện các thủ giao dâu xong mới được ra làm lễ, thắp hương gia tiên. Bình thường, tại một số địa phương của tỉnh Hà Giang người Tày, khi cô dâu đến nhà sẽ phải xách một xô nước và một nắm hoa lúa nương lên nhà. Cũng có nơi, trong buồng cô dâu sẽ phải thắp đèn. Việc làm đó là để tạo phúc cho cô dâu khi về làm dâu, là một nét văn hóa đặc sắc của người Tày.

Ngoài ra, trong đám cưới của người Tày việc lựa chọn phù rể và phù dâu là việc vô cùng quan trọng. Người phù rể và phù dâu được lựa chọn có thể là người bạn, người em trong gia đình, dòng họ của cô dâu và chú rể, nhưng người được lựa chọn phải là người thấp hơn cô dâu và chú rể. Tại sao lại phải lựa chọn như vậy? bới người Tày quan niệm, phải lấy những người thấp hơn cô dâu, chú rể để không lấy mất lộc, mất phúc của hai vợ chồng trẻ.

Hiện nay, dù xã hội phát triển, phong tục cưới của người Tày cũng đã có nhiều ảnh hưởng theo đám cưới của người Kinh, nhưng những phong tục trên mãi không thể thay đổi, luôn được gìn giữ và thực hiện theo.

Nét văn hóa trong đám cưới này của người Tày ít được viết trong các sách vở, nếu không có những trải nghiệm thực tế thì bạn sẽ không thể biết đến nét phong tục đám cưới này của người Tày. Bởi đó, đây là một trong những thông tin hữu ích cho những ai yêu thích văn hóa và tìm hiểu về văn hóa cần biết đến.

b) Phong tục trong đám ma của người Tày

Nói về cách báo hiếu với những người đã mất, thì không thể không kể đến “cây hoa báo hiếu” của người Tày Hà Giang. Đây là một nét văn hóa đặc sắc, thể hiện rõ nét từng cấp bậc báo hiếu của con cháu, họ hàng với người đã mất.

Đối với người Tày Hà Giang, trong đám ma sẽ xuất hiện cây hoa, cây hoa đó có nhiều loại như: Hoa ta, hoa nhàng , hoa đèn nhả nhàng, hoa họ mê. Mỗi loại hoa đó có ý nghĩa để báo hiếu với người đã mất của con gái với cha mẹ, con dâu với cha mẹ, của gia đình nhà vợ với người mất và của các cháu trong gia đình với người mất.

Trong đó:

Hoa ta: hoa ta là hoa của gia đình người con dâu trong gia đình làm cho người mất đó là người cha, người mẹ. Nếu như trong gia đình người mất không có con dâu thì cây hoa này sẽ do là do vợ chồng một người cháu trai trong gia đình đó làm, việc có cây hoa này trong đám tang là để thể hiện sự biết ơn của con cái đối với việc sinh thành, nuôi dưỡng của cha mẹ đối với họ.

Hoa nhàng: hoa nhàng là hoa của người gia đình chồng người con gái làm cho con gái báo hiếu cha mẹ khi khuất núi. Cũng giống như ý nghĩa của cây hoa ta, cây hòa nhàng là có ý nghĩa là lòng biết ơn của người con gái đối với tấm lòng sinh thành, nuôi dưỡng của cha mẹ đối với mình.

Hoa đen nhà nhàng: đây là cây hoa của các cháu gái trong dòng họ làm để báo hiểu người đã khuất, người đó có thể là bác, cô, dì, chú của họ.

Hoa họ mê: hoa họ mê là hoa của gia đình bên ngoại người mất làm, gia đình bên ngoại đây có thể hiểu là bên gia đình ngoại của người vợ. Việc họ làm hoa này là để người vợ hoặc chồng của họ thể hiện sự tôn kính, yêu thương, biết ơn về sự ân cầm, quan tâm chăm sóc mà hai người đối với nhau khi chung sống bên nhau.

Việc có cây hoa trong đám tang này vô cùng quan trọng, bởi không chỉ có ý nghĩa là việc báo hiếu với người đã mất mà đây còn được cho vật đưa đi đường sang bên kia thế giới của người mất được dễ dàng hơn. Bởi theo quan niệm của người Tày, trên đường đi người mất sẽ phải trải qua rất nhiều khó khăn, việc có cây hoa như vật đưa đi đường thì con đường sẽ an toàn hơn.

Với những quan điểm trên, từ bao đời nay phong tục có cây hoa trong đám ma của người Tày luôn được gìn giữ. Việc gìn giữ này không chỉ thể hiện một nét văn hóa của dân tộc mà nó còn có ý nghĩa giáo dục con người, phải biết yêu thương và báo hiếu với người thân sinh ra mình. Những người đã giáo dục, chăm sóc mình để lớn lên và trưởng thành.

Dù xã hội có phát triển, những nét văn hóa này không bị ảnh hưởng hay mai mục bởi đó đã là một lối sống của người dân.

Trên đây là khái niệm về văn hóa và một ví dụ minh chứng rõ về văn hóa, thông qua bài viết bạn có thể hiểu được hơn về văn hóa nó không chỉ là một khái niệm mà nó được xây dựng lên từ chính những gì tồn tại trong cuộc sống. Những nét văn hóa đó ảnh hưởng trực tiếp tới suy nghĩ, lối sống, sinh hoạt của con người.

Thông qua bài viết, hi vọng có thể cung cấp cho độc giả biết thêm những thông tin về văn hóa người Tày, những thông tin đó sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều khi tìm hiểu về văn hóa các dân tộc cũng như văn hóa Việt Nam ta.

Preschool Nation

Văn hóa là gì? Tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tày
5 (100%) 1 vote

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *